AANDACHT VOOR LEVENSKUNST DOOR FILM & GESPREK

The Stanford Prison Experiment

De ware aard van de mens – 25 oktober: het meest legendarische – of beruchte – psychologische onderzoek uit 1971, dat concludeerde dat gewone mensen zich gruwelijk gedragen door macht. Maar klopte die conclusie wel? Wat ís de ware aard van de mens? Mieke Boon helpt ons dat te begrijpen.

Over The Stanford Prison Experiment

25 oktober

The Stanford Prison Experiment is een onderdeel van de filmcyclus: 3 films en besprekingen met 1 thema: waarheid. De andere films van de cyclus zijn Hannah Arendt en Big Fish.)

Wat gebeurt er als gewone mensen te veel macht krijgen? Deze film toont het legendarische – of beruchte – psychologische onderzoek uit 1971. Studenten werden verdeeld in ‘cipiers’ en ‘gevangenen’, waarna het gruwelijk uit de hand liep. Cipiers lieten de gevangenen zich uitkleden om hen te vernederen en deden zakken over hun hoofd. De onderzoekers keken live mee via camera’s en besloten het experiment na zes dagen te staken.

De ware aard van de mens

Het onderzoek geldt als hét wetenschappelijke bewijs dat gewone mensen zich gruwelijk kunnen gaan gedragen als ze te veel macht krijgen. Maar wat zegt dit experiment over de mens? Wat is onze ware aard? Werd hier wel vastgesteld dat in iedereen een sadist zit? Of was er sprake van manipulatie?  Daarover spreekt prof. dr. Mieke Boon met ons, mede aan de hand van ‘De meeste mensen deugen’ van Rutger Bregman, waarin het ook over dit experiment gaat. Boon is hoogleraar wetenschapsfilosofie aan de Universiteit Twente en is o.a. bekend door haar boek Filosofie van het kijken (i.s.m. Peter Henk Steenhuis).

Filmcyclus Waarheid

De filmcyclus is een boeiend programma van drie bijzondere films met dito sprekers (drie hooggeleerde wijsgeren, verbonden (geweest) aan de Universiteit Twente) over één thema. Dat thema is dit jaar ‘waarheid’.

‘De waarheid staat onder druk. Nepnieuws en misleidende Facebook-campagnes bedreigen wereldwijd democratische processen; bevolkingsgroepen worden tegen elkaar opgezet. De geloofwaardigheid van de wetenschap is niet meer vanzelfsprekend, kennis over klimaatverandering en vaccinatieprogramma’s wordt openlijk in twijfel getrokken.’  (stichting Maand van de Filosofie)

We vragen ons af: hoe komt waarheid tot stand? Is de waarheid voor iedereen hetzelfde? Wat kunnen filosofen ons leren over een constructieve en effectieve omgang met het begrip waarheid?

Mieke Boon

Agenda